İpli Skolyoz Ameliyatı (VBT) Nedir ve Kaç Yaşına Kadar Uygulanır?

VBT'nin klasik skolyoz cerrahisinden en önemli farkı füzyonsuz bir yöntem olmasıdır. Yani omurlar birbirine kaynatılmadan deformitenin kontrol edilmesi amaçlanır. Herkes evladı için ilk aşamada omurgasının füzyon olmadan düzelmesini ister. Bu durum 1970lerden sonra 2010'lu yıllarda tekrar gündeme geldi. Hızlı ilerledi, umud vaadetti. Füzyonun tahtını sarsmak istedi. Halen sarsamadı.

VBT Nasıl Çalışır?

VBT'de omurganın eğriliğinin dışbükey (konveks) tarafındaki vertebra gövdelerine vidalar yerleştirilir ve bu vidalar esnek, güçlü bir polimer kord —“tether” veya halk arasında kullanılan ifadeyle “ip”— ile birbirine bağlanır.

Kord kontrollü şekilde gerildiğinde ameliyat sırasında eğrilikte belirli bir düzeltme sağlanır.

Ancak yöntemin asıl özelliği bundan sonra ortaya çıkar.

Çocuk büyümeye devam ederken konveks taraftaki büyüme kontrollü biçimde yavaşlatılırken konkav taraftaki büyüme devam eder. Böylece kalan büyüme potansiyelinden yararlanılarak omurganın zaman içerisinde yeniden şekillenmesi (growth modulation) hedeflenir.

VBT İçin En Önemli Kriter Yaş Mıdır?

Hayır. Kronolojik yaştan daha önemli olan çocuğun kemik yaşı ve ne kadar büyüme potansiyelinin kaldığıdır.

VBT'nin temel mekanizması büyüme modülasyonuna dayandığından, yöntem özellikle iskelet gelişimini henüz tamamlamamış çocuk ve ergenlerde değerlendirilir.

Bu nedenle iki çocuk aynı yaşta olsa bile biri VBT için uygunken diğeri uygun olmayabilir.

Hasta seçiminde;

• Sanders kemik yaşı,

• Risser evresi,

• kalan büyüme potansiyeli,

• Cobb açısı,

• eğriliğin esnekliği,

• eğriliğin tipi ve yerleşimi,

• korse tedavisine yanıt

birlikte değerlendirilmelidir.

16–17 Yaşında VBT Yapılabilir Mi?

Sadece yaşa bakarak “17 yaşına kadar yapılabilir” şeklinde kesin bir sınır koymak doğru değildir.

Örneğin 15 yaşında ancak iskelet gelişimini büyük ölçüde tamamlamış bir çocuk VBT'nin büyüme modülasyonu avantajından yeterince yararlanamayabilir. Buna karşılık daha genç ve önemli büyüme potansiyeli bulunan uygun bir hastada yöntem daha anlamlı olabilir.

Güncel FDA endikasyonu da belirli bir kronolojik yaş sınırından ziyade iskelet olarak immatür olmayı esas almaktadır.

Erişkinlerde İpli Skolyoz Ameliyatı Yapılır Mı?

VBT'nin temel mekanizması çocuğun kalan büyümesini kullanmaktır. Bu nedenle iskelet gelişimini tamamlamış erişkin hastalarda VBT, standart skolyoz cerrahisinin alternatifi değildir.

Erişkin skolyozunda uygulanacak tedavi; deformitenin tipi, omurga dengesi, ağrı, sinir basısı ve dejeneratif değişikliklere göre farklı şekilde planlanır.

VBT Her Çocuk İçin Füzyondan Daha İyi Bir Yöntem Midir?

Hayır.

VBT'nin omurgayı füzyonsuz bırakması önemli bir avantajdır; ancak bunun karşılığında günümüzde giderek sayısı artan çalışmada tether kopması, yetersiz düzeltme, aşırı düzeltme ve yeniden ameliyat gereksinimi gibi yönteme özgü sorunlar bulunmaktadır.

Nitekim FDA'nın değerlendirmelerinde de VBT sonrası ek cerrahi girişim oranlarının posterior spinal füzyondan daha yüksek olabileceği bildirilmiştir.

Bu nedenle VBT, klasik füzyon cerrahisinin daha yeni ve otomatik olarak daha iyi bir versiyonu olarak görülmemelidir.

Doğru hastada çok değerli bir seçenek olabilir; yanlış hasta seçiminde ise beklenen sonucu vermeyebilir.

Sonuç

İpli skolyoz ameliyatında belirleyici olan çocuğun nüfus cüzdanındaki yaşı değil, omurgasının ne kadar büyümesinin kaldığıdır.

VBT; büyüme potansiyeli devam eden, uygun büyüklükte ve yeterli esnekliğe sahip progresif idiyopatik skolyozlarda değerlendirilebilecek füzyonsuz bir büyüme modülasyonu cerrahisidir.

Bu nedenle VBT kararı yalnızca “Çocuğum kaç yaşında?” sorusuyla değil; “Kemik yaşı nedir, ne kadar büyümesi kaldı ve eğriliği bu yönteme uygun mu?” sorularıyla verilmelidir.