top of page
Ara

Omurga Cerrahisinin Tarihçesi

  • Yazarın fotoğrafı: Doç Dr Kadir Abul
    Doç Dr Kadir Abul
  • 17 Ağu
  • 2 dakikada okunur

Omurga cerrahisinin gelişimi, tıbbın en dikkat çekici dönüşümlerinden biridir. Bugün üç boyutlu görüntüleme, nöromonitörizasyon ve navigasyon eşliğinde gerçekleştirdiğimiz omurga ameliyatlarının temelleri aslında yüz yılı aşkın bir geçmişe dayanır.



İlk dönem: Amaç düzeltmek değil, ilerlemeyi durdurmaktı

Omurga deformitelerinin tedavisi Hipokrat dönemine kadar uzanır. O yıllarda traksiyon ve çeşitli dış destekler temel tedavi yöntemleriydi. Cerrahi açıdan en önemli dönüm noktalarından biri ise Russell Hibbs'in 1911 yılında spinal füzyonu tanımlaması oldu.

Hibbs'in yaklaşımında implant kullanılmıyordu. Omurganın arka elemanları dekortike edilerek vertebraların birbirine kaynaması amaçlanıyordu. Buradaki temel hedef skolyozu düzeltmekten çok, eğriliğin ilerlemesini durdurmaktı. Ancak uzun süreli alçı immobilizasyonu, psödoartroz ve düzeltme kaybı önemli sorunlardı.

Harrington Rod: Omurgayı içeriden düzeltme dönemi

1950'li yıllarda Paul Harrington, özellikle poliomyelite bağlı ağır skolyozların tedavisi için rod ve hooklardan oluşan sistemini geliştirdi.

Harrington rod, omurganın konkav tarafına distraksiyon uygulayarak skolyoz cerrahisinde gerçek anlamda düzeltme sağlayabilen ilk modern enstrümantasyon sistemlerinden biri oldu. Böylece cerrahinin amacı yalnızca deformitenin ilerlemesini durdurmaktan, deformiteyi cerrahi olarak düzeltmeye doğru değişmeye başladı.

Bununla birlikte sistem büyük ölçüde tek düzlemli çalışıyordu. Sagittal profilin düzleşmesi ve sonraki yıllarda tanımlanan flatback deformitesi, sistemin önemli dezavantajlarından biriydi.

Segmental tespit ve üç boyutlu skolyoz kavramı

1970'lerde Eduardo Luque'nin segmental sublaminar tel sistemi, omurganın çok sayıda noktadan kontrol edilmesini mümkün hale getirdi. Ardından Yves Cotrel ve Jean Dubousset'in çalışmaları skolyoz cerrahisinin düşünce biçimini değiştirdi.

Cotrel-Dubousset sistemiyle omurga deformitesinin yalnızca önden bakıldığında görülen bir eğrilik olmadığı; koronal, sagittal ve aksiyel düzlemleri içeren üç boyutlu bir deformite olduğu cerrahi planlamanın merkezine yerleşti. Rod rotasyonu, segmental tespit ve derotasyon prensipleri günümüz deformite cerrahisinin temelini oluşturdu.

Pedikül vidasından navigasyonlu omurga cerrahisine

Pedikül vida sistemlerinin yaygınlaşmasıyla cerrahlar vertebrayı üç kolon üzerinden daha güçlü biçimde kontrol edebilir hale geldi. Modern segmental enstrümantasyon; daha güçlü üç boyutlu düzeltme, daha erken mobilizasyon ve kompleks deformitelerde daha kontrollü cerrahi yapılmasını sağladı.

Günümüzde ise omurga cerrahisi intraoperatif nöromonitörizasyon, üç boyutlu görüntüleme ve bilgisayar destekli navigasyon gibi teknolojilerle yeni bir döneme girmiş durumda.

Ancak teknolojinin gelişmesiyle cerrahinin hedefi yalnızca “daha fazla düzeltme” değildir.

Modern omurga deformite cerrahisinin temel amacı; deformiteyi güvenli ve dengeli biçimde düzeltirken sagittal ve koronal dengeyi sağlamak, mümkün olduğunca fazla hareketli omurga segmentini korumak ve hastaya uzun vadede fonksiyonel bir omurga bırakmaktır.

Kısacası omurga cerrahisinin yaklaşık yüz yıllık yolculuğu; “eğriliğin ilerlemesini durdurmaktan”, omurgayı üç boyutlu olarak anlayıp hasta özelinde dengeli bir şekilde düzeltmeye doğru ilerlemiştir. Yazar Hakkında

Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır.

Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, omurga deformite cerrahisi alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Klinik pratiğinde özellikle çocuk ve erişkin skolyozu, kifoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, omurga deformiteleri ve kompleks omurga rekonstrüksiyonları ile ilgilenmektedir.

Doç. Dr. Kadir Abul, Liv Hospital Ulus’ta hastalarını değerlendirmekte; skolyoz ve omurga deformitelerinde tanı, takip, korse tedavisi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası süreçler konusunda hasta odaklı yaklaşım sunmaktadır.

Ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaları, akademik yayınları ve omurga cerrahisi alanındaki deneyimiyle, hastalara güncel bilimsel bilgiler ışığında güvenilir sağlık içeriği sunmayı amaçlamaktadır.

Akademik Profiller:

Çalıştığı Kurum:Liv Hospital Ulus

Uzmanlık Alanları:Skolyoz, omurga deformiteleri, adölesan idiyopatik skolyoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, kifoz, omurga rekonstrüksiyonu ve çocuk-erişkin omurga cerrahisi.

 
 
 

Yorumlar

bottom of page