Omurga Tümörü Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Modern Tedavi Seçenekleri
- Doç Dr Kadir Abul
- 21 Haz
- 3 dakikada okunur
Omurga Tümörü Nedir?
Omurga tümörü, omurgayı oluşturan kemiklerde, omurilikte veya çevresindeki yumuşak dokularda gelişen anormal hücre çoğalmasıdır. Omurga tümörleri iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olabilir.
Toplumda "omurga kanseri" olarak bilinen durumların önemli bir kısmı aslında vücudun başka bir bölgesindeki kanserin omurgaya yayılması sonucu oluşan metastatik tümörlerdir. Ancak omurganın kendi dokularından kaynaklanan primer tümörler de görülebilir.
Omurga tümörleri erken dönemde fark edildiğinde başarılı şekilde tedavi edilebilir. Bu nedenle belirtilerin bilinmesi büyük önem taşır.
Omurga Tümörleri Ne Kadar Sık Görülür?
Omurga, kemik metastazlarının en sık yerleştiği bölgelerden biridir.
Omurgada görülen tümörler genel olarak iki gruba ayrılır:
Primer Omurga Tümörleri
Doğrudan omurga dokusundan gelişir.
Örnekler:
Osteoid osteoma
Osteoblastoma
Anevrizmal kemik kisti
Eozinofilik granülom
Kordoma
Kondrosarkom
Osteosarkom
Ewing sarkomu
Metastatik Omurga Tümörleri
Başka bir organdaki kanserin omurgaya yayılması sonucu oluşur.
En sık kaynaklanan kanserler:
Meme kanseri
Akciğer kanseri
Prostat kanseri
Böbrek kanseri
Tiroid kanseri
Multipl miyelom
Omurga tümörlerinin büyük çoğunluğunu metastatik lezyonlar oluşturur.
Omurga Tümörü Belirtileri Nelerdir?
Omurga tümörlerinde belirtiler tümörün büyüklüğüne, yerleşimine ve omurilik üzerindeki etkisine göre değişebilir.
Geçmeyen Sırt veya Bel Ağrısı
En sık görülen belirtidir.
Özellikle:
Gece artan ağrı
İstirahatte geçmeyen ağrı
Haftalar veya aylar süren ağrı
alarm bulgusu kabul edilir.
Boyun Ağrısı
Servikal omurgadaki tümörlerde görülebilir.
Kol ve Bacaklarda Uyuşma
Sinir kökleri veya omurilik basısı geliştiğinde ortaya çıkabilir.
Güç Kaybı
İlerleyen vakalarda:
Yürüme güçlüğü
Denge bozukluğu
Merdiven çıkamama
El becerilerinde azalma
gelişebilir.
İdrar ve Dışkı Kontrolünde Bozulma
Omurilik basısının ileri evresinde görülebilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Omurga Deformitesi
Bazı tümörler:
Kifoz
Skolyoz
Omurga çökmesi
gibi şekil bozukluklarına neden olabilir.
Omurga Tümörü Nasıl Teşhis Edilir?
Tanıda ayrıntılı klinik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleri birlikte kullanılır.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
Omurga tümörlerinin değerlendirilmesinde en değerli yöntemdir.
MR ile:
Omurilik basısı
Sinir tutulumu
Yumuşak doku yayılımı
ayrıntılı olarak görülebilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
Kemik yapısının değerlendirilmesinde önemlidir.
PET-BT
Kanser yayılımının değerlendirilmesinde kullanılır.
Kemik Sintigrafisi
Çoklu kemik tutulumlarını gösterebilir.
Biyopsi
Kesin tanı için çoğu zaman gereklidir.
Modern omurga onkolojisinde biyopsi planlaması, olası cerrahi yaklaşımı etkileyeceğinden büyük önem taşır.
Omurga Tümörü Kanser Midir?
Hayır.
Her omurga tümörü kanser değildir.
Bazı tümörler tamamen iyi huyludur ve uygun tedavi ile tamamen iyileşebilir.
Ancak iyi huylu tümörler bile:
Şiddetli ağrıya
Omurga kırıklarına
Omurilik basısına
neden olabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.
Omurga Tümörü Felç Yapar mı?
Tedavi edilmediğinde bazı omurga tümörleri omurilik üzerine baskı oluşturarak nörolojik kayıplara yol açabilir.
Bu durum:
Yürüme bozukluğu
Bacaklarda güçsüzlük
Duyu kaybı
İdrar kaçırma
Felç
ile sonuçlanabilir.
Erken tanı ve uygun tedavi bu riskleri önemli ölçüde azaltır.
Omurga Tümörlerinde Cerrahi Ne Zaman Gerekir?
Her hastanın tedavisi bireysel olarak planlanır.
Cerrahi tedavi şu durumlarda düşünülebilir:
Omurilik basısı
İlerleyici nörolojik kayıp
Omurga instabilitesi
Patolojik kırık
Şiddetli ağrı
Radyoterapiye dirençli tümörler
Tanısal biyopsi gereksinimi
Modern Omurga Tümörü Cerrahisi
Son yıllarda omurga tümörü tedavisinde büyük gelişmeler yaşanmıştır.
Günümüzde amaç yalnızca tümörü çıkarmak değil;
Omuriliği korumak,
Ağrıyı azaltmak,
Omurga stabilitesini sağlamak,
Hastanın yaşam kalitesini artırmak,
Bağımsız hareket yeteneğini korumaktır.
Seçilmiş hastalarda kullanılan yöntemler:
Minimal İnvaziv Omurga Cerrahisi
Daha küçük kesiler ve daha hızlı iyileşme sağlar.
Vertebroplasti ve Kifoplasti
Çökme kırıklarında ağrıyı azaltabilir.
En-Blok Rezeksiyon
Bazı primer malign tümörlerde tümörün tek parça çıkarılması hedeflenebilir.
Navigasyon ve Robotik Destekli Cerrahi
Karmaşık vakalarda cerrahi hassasiyeti artırabilir.
Omurga Tümörlerinde Radyoterapi ve Sistemik Tedaviler
Cerrahi her zaman tek tedavi değildir.
Multidisipliner yaklaşım kapsamında:
Radyoterapi
Stereotaktik radyocerrahi (SBRT)
Kemoterapi
Hedefe yönelik tedaviler
İmmünoterapiler
kullanılabilir.
Günümüzde birçok omurga metastazı hastasında cerrahi ve ileri radyoterapi yöntemleri birlikte uygulanmaktadır.
Omurga Tümörü Olan Hastalar Nelere Dikkat Etmelidir?
Aşağıdaki belirtiler varsa vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi gereklidir:
Gece artan sırt ağrısı
Açıklanamayan kilo kaybı
Kanser öyküsü olan kişilerde yeni başlayan sırt ağrısı
Güç kaybı
Yürüme bozukluğu
Uyuşma ve karıncalanma
İdrar veya dışkı kontrolünde değişiklik
Sonuç
Omurga tümörleri nadir görülse de ciddi sonuçlar doğurabilen hastalıklardır. Özellikle geçmeyen sırt veya bel ağrılarının basit kas ağrısı olarak değerlendirilmemesi gerekir.
Günümüzde gelişmiş görüntüleme yöntemleri, modern omurga cerrahisi, stereotaktik radyoterapi ve hedefe yönelik onkolojik tedaviler sayesinde omurga tümörlerinin büyük kısmı başarıyla yönetilebilmektedir.
Erken tanı; omurilik hasarı, felç ve kalıcı nörolojik kayıpların önlenmesinde en önemli faktördür.
Sık Sorulan Sorular
Omurga tümörü ağrısı nasıl olur?
Omurga tümörü MR'da görülür mü?
Evet. MR, omurga tümörlerinin değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemidir.
Omurga tümörü felç yapabilir mi?
Omurilik basısı geliştiğinde nörolojik kayıplar ve felç ortaya çıkabilir.
Omurga tümörü tedavi edilebilir mi?
Birçok omurga tümörü günümüzde cerrahi, radyoterapi ve sistemik tedavilerle başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir.
Omurga metastazı ile omurga tümörü aynı şey midir?
Hayır. Omurga metastazı başka bir organdaki kanserin omurgaya yayılmasıdır. Omurga tümörü ise primer veya metastatik olabilir.
Yorumlar