Bel Füzyonu Sonrası Kalça Çevresi Ağrısı Sakroiliak Eklemden Kaynaklanabilir mi?
Kısa cevap
Evet. Bel veya bel-kuyruk sokumu füzyonundan sonra süren ya da yeni başlayan kalça arkasındaki ağrının kaynaklarından biri sakroiliak eklem olabilir. Ancak ameliyat sonrası her ağrıyı bu ekleme bağlamak doğru değildir. Bel omurgası, kalça eklemi, kaslar, sinirler ve implant çevresi de benzer yakınmalar yapabilir; tanı öykü, muayene ve gerektiğinde görüntüleme ile tanısal enjeksiyonun birlikte değerlendirilmesine dayanır.
Sakroiliak eklem nerededir ve ağrı nasıl hissedilir?
Sakroiliak eklem, leğen kemiği ile kuyruk sokumunun iki yanında yer alır. Ağrı çoğu zaman belin tam ortasından çok tek taraflı kalça arkasında hissedilir; kasığa veya uyluğa yayılabilir. Uzun oturma, yatakta dönme, merdiven çıkma ya da tek bacak üzerine yük verme yakınmayı artırabilir. Bu örüntü tanıya yardımcı olur, fakat tek başına yeterli değildir.
Füzyon omurgadaki hareket ve yük paylaşımını değiştirir. Özellikle uzun segmentli veya sakruma kadar uzanan füzyonlarda sakroiliak bölgenin maruz kaldığı mekanik yük değişebilir. 2023 sistematik derlemesi, füzyon sonrası sakroiliak ağrının olası bir kalıcı ağrı kaynağı olduğunu; ancak çalışmaların gözlemsel, heterojen ve kanıt kalitesinin düşük-orta düzeyde kaldığını bildirdi.[1] 2024 meta-analizi de yeni başlayan sakroiliak ağrıyla çok seviyeli cerrahi, sakruma uzanan füzyon ve bazı spinopelvik ölçümler arasında ilişki buldu.[2] Bu bulgular, tek bir hastada ağrının nedenini otomatik olarak göstermez.
Tanı nasıl konur?
Muayenede birden fazla provokasyon testi birlikte kullanılır. Tek bir testin pozitif olması kesin tanı değildir. Ayakta tüm omurga grafileri, kalça muayenesi ve gerektiğinde bel MR veya BT'si başka nedenleri değerlendirmek için istenebilir. Görüntülemede eklemde yıpranma görülmesi de tek başına ağrı kaynağı olduğu anlamına gelmez.
Klinik şüphe güçlüyse görüntüleme eşliğinde lokal anestezik enjeksiyon hem tanıya katkı sağlayabilir hem de geçici rahatlama oluşturabilir. Enjeksiyon yanıtı, muayene ve diğer bulgularla birlikte yorumlanır.
Tedavi her zaman ameliyat mıdır?
Hayır. İlk basamak çoğunlukla aktivite düzenleme, kişiye uygun egzersiz/fizik tedavi, ağrı tedavisi ve seçilmiş hastalarda enjeksiyondur. Sakroiliak füzyon yalnızca tanısı dikkatle doğrulanmış, yeterli konservatif tedaviye rağmen işlev kaybı süren seçilmiş hastalarda gündeme gelir. Daha önce bel füzyonu geçirilmiş olması tek başına yeni bir ameliyat gerekçesi değildir.
Mit düzeltme: “Ameliyattan sonra ağrı varsa vidalar bozuktur”
Ameliyat sonrası ağrının çok sayıda nedeni vardır. Vida gevşemesi veya kaynamama değerlendirilmesi gereken olasılıklardır; fakat sakroiliak eklem, kalça ve yumuşak dokular da benzer şikâyet yapabilir. Kaynağı göstermeden yalnızca ağrının yerine bakarak karar verilmez.
Ne zaman daha hızlı değerlendirme gerekir?
Yeni güç kaybı, idrar-bağırsak işlevinde değişiklik, ateş, akıntılı yara, giderek artan gece ağrısı veya travma sonrası ani ağrı varsa rutin randevu beklenmemelidir. Bunlar sakroiliak ağrıdan farklı ve daha acil nedenleri düşündürebilir.
Sonuç
Bel füzyonu sonrası kalça arkasındaki ağrı sakroiliak eklemden kaynaklanabilir, fakat bu bir dışlama ve doğrulama tanısıdır. En güvenli yaklaşım; omurga, kalça ve sakroiliak bölgeyi birlikte değerlendirmek ve tedaviyi ağrının gerçekten hangi yapıdan geldiğine göre planlamaktır.
Bilimsel kaynaklar
Karimi H, et al. A systematic review and update on diagnosis and treatment of new onset sacroiliac joint dysfunction after lumbar fusion. Acta Neurochir (Wien). 2024;166:43. PubMed · DOI
Incidence and risk factors of new-onset sacroiliac joint pain after spinal surgery: a systematic review and meta-analysis. 2024. PubMed
Yazar Hakkında
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır.
Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, omurga deformite cerrahisi alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Klinik pratiğinde özellikle çocuk ve erişkin skolyozu, kifoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, omurga deformiteleri ve kompleks omurga rekonstrüksiyonları ile ilgilenmektedir.
Doç. Dr. Kadir Abul, Liv Hospital Ulus'ta hastalarını değerlendirmekte; skolyoz ve omurga deformitelerinde tanı, takip, korse tedavisi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası süreçler konusunda hasta odaklı yaklaşım sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaları, akademik yayınları ve omurga cerrahisi alanındaki deneyimiyle, hastalara güncel bilimsel bilgiler ışığında güvenilir sağlık içeriği sunmayı amaçlamaktadır.
Akademik Profiller:
ResearcherID: AAR-9721-2020
Scopus Author ID: 56205403000
Çalıştığı Kurum: Liv Hospital Ulus
Uzmanlık Alanları: Skolyoz, omurga deformiteleri, adölesan idiyopatik skolyoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, kifoz, omurga rekonstrüksiyonu, travmatik kırıklar ve çocuk-erişkin omurga cerrahisi.
Yorumlar