Omurga Çökme Kırığı Sonrası İkinci Kırık Nasıl Önlenir?
Kısa cevap: Omurga çökme kırığının tedavisi ağrıyı azaltmakla bitmez. Düşük enerjili bir kırık, kemik kırılganlığının güçlü bir işaretidir. İkinci kırığı önlemek için kırık öyküsü, kemik yoğunluğu, D vitamini-kalsiyum durumu, düşme riski, kullanılan ilaçlar ve kişiye uygun osteoporoz tedavisi birlikte değerlendirilir.
Neden ilk kırık bir uyarıdır?
Ayakta durma yüksekliğinden düşme veya daha küçük bir travmayla oluşan omurga kırığı, altta yatan osteoporozu gösterebilir. Bazı omurga kırıkları sessizdir; boy kısalması veya yeni kifozla fark edilir.
Değerlendirmede neler yer alır?
Önceki kırıklar ve aile öyküsü
Kemik mineral yoğunluğu ve uygun hastada FRAX
Omurga görüntülemesinde eski-yeni kırıkların ayrımı
D vitamini, kalsiyum ve ikincil nedenler için gerekli laboratuvarlar
Kemik sağlığını etkileyen ilaçlar
Denge, görme, kas gücü ve düşme riski
2024 NOGG kılavuzu; kırık riskinin sistematik değerlendirilmesini, vertebra kırıklarının tanınmasını ve tedavilerin kişiselleştirilmesini önerir. [1]
Bir miti düzeltelim: Kifoplasti yapıldıysa osteoporoz da tedavi edilmiş olur mu?
Hayır. Vertebral güçlendirme işlemleri seçilmiş hastalarda ağrı ve stabilite için kullanılabilir; kemik dokusunun genel kırılganlığını tek başına tedavi etmez.
ASBMR/BHOF 2024 bildirisi, tedavi hedefinin yeni kırığı önlemek olduğunu ve kararın kırığın yakınlığı, yeri, sayısı, şiddeti, kemik yoğunluğu ve diğer klinik risklere göre verilmesi gerektiğini vurgular. [2]
İlaç dışında neler önemlidir?
Yeterli protein, kişiye uygun direnç ve denge egzersizleri, sigaranın bırakılması, aşırı alkolden kaçınma ve evde düşme risklerinin azaltılması planın parçalarıdır. Kalsiyum ve D vitamini desteği kişisel duruma göre düzenlenir.
Hangi durumda yeniden değerlendirme gerekir?
Yeni şiddetli sırt-bel ağrısı, boyda hızla azalma veya yeni kamburluk başka bir kırığı düşündürebilir. Bacaklarda güç kaybı, uyuşma veya idrar-dışkı kontrol değişikliği acil değerlendirme gerektirir.
Sonuç
Omurga çökme kırığı, gelecekteki kırıkları önlemek için bir fırsat penceresidir. Ağrı tedavisi ile kemik sağlığı planı aynı anda yürütülmelidir.
Kaynaklar
Yazar Hakkında
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır.
Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, omurga deformite cerrahisi alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Klinik pratiğinde özellikle çocuk ve erişkin skolyozu, kifoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, omurga deformiteleri ve kompleks omurga rekonstrüksiyonları ile ilgilenmektedir.
Doç. Dr. Kadir Abul, Liv Hospital Ulus'ta hastalarını değerlendirmekte; skolyoz ve omurga deformitelerinde tanı, takip, korse tedavisi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası süreçler konusunda hasta odaklı yaklaşım sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaları, akademik yayınları ve omurga cerrahisi alanındaki deneyimiyle, hastalara güncel bilimsel bilgiler ışığında güvenilir sağlık içeriği sunmayı amaçlamaktadır.
Akademik Profiller:
ResearcherID: AAR-9721-2020
Scopus Author ID: 56205403000
Çalıştığı Kurum: Liv Hospital Ulus
Uzmanlık Alanları: Skolyoz, omurga deformiteleri, adölesan idiyopatik skolyoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, kifoz, omurga rekonstrüksiyonu, travmatik kırıklar ve çocuk-erişkin omurga cerrahisi.
Yorumlar