Selektif Torasik Füzyon Nedir? Skolyoz Ameliyatında Bel Hareketini Koruma
Selektif torasik füzyon, uygun adölesan idiyopatik skolyoz hastasında yalnız yapısal ana torasik eğrinin ameliyat edilmesi ve esnek bel eğriliğinin füzyon dışında bırakılmasıdır. Amaç omurgayı dengeli hale getirirken mümkün olduğunca fazla hareketli bel segmentini korumaktır.
Bu yaklaşım “daha az vida her zaman daha iyidir” şeklinde bir kural değildir. Bel eğriliğinin gerçekten kompansatuvar ve esnek olması, gövde dengesinin öngörülebilmesi ve en alt enstrümante omurun dikkatle seçilmesi gerekir.
Skolyoz cerrahisinin genel amaçları için Skolyoz Rehberi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Kısa Cevap: Selektif Füzyonda Bel Eğriliği Nasıl Düzelir?
Ana torasik eğri düzeltildiğinde gövdenin dengesi değişir. Yapısal olmayan, esnek bel eğriliği yeni dengeye uyum sağlayarak kendiliğinden kısmen düzelebilir. Buna spontan lumbar düzeltme denir.
Bu düzeltmenin yeterli olması için bel eğriliğinin yana eğilme grafilerinde esnek olması ve belin kendi başına yapısal bir ana eğri gibi davranmaması gerekir.
Füzyon Neden Kısa Tutulmak İstenir?
Füzyon yapılan omurlar birbirine kaynar ve o seviyelerde hareket ortadan kalkar. Bel bölgesinde daha fazla hareketli segment bırakmak:
Günlük hareket açıklığını korumaya
Omurganın yükü daha geniş alana dağıtmasına
Spor ve işlevsel hareketlere
Uzun dönemde komşu segmentlere binen yükü sınırlamaya
katkı sağlayabilir.
Ancak yetersiz füzyon seçimi gövde dengesizliği, eğriliğin devam etmesi veya “adding-on” gelişmesi riskini artırabilir. Bu nedenle hedef mümkün olan en kısa değil, güvenli ve dengeli füzyondur.
Kimler Aday Olabilir?
Selektif torasik füzyon en sık Lenke 1C ve bazı 2C eğrilerinde gündeme gelir. Kararda şu özellikler birlikte değerlendirilir:
Ana torasik eğrinin baskın olması
Bel eğriliğinin yana eğilme grafilerinde belirgin düzelmesi
Bel omurlarının rotasyon ve translasyonunun kabul edilebilir olması
Gövde ve omuz dengesinin uygun olması
Torasik/lomber Cobb oranı
Torasik/lomber apikal translasyon ve rotasyon oranları
Büyüme potansiyeli
Sagittal profil ve torakolomber kifoz
Tek bir oran veya Cobb sınırı tek başına karar verdirmez. Günümüzde Lenke sınıflaması, klinik görünüm, ayakta grafiler, yana eğilme grafileri ve cerrahın denge öngörüsü birlikte kullanılır.
Yana Eğilme Grafileri Neden Önemlidir?
Hasta sağa ve sola eğilirken çekilen grafiler bel eğrisinin ne kadar esnek olduğunu gösterir. Bel eğrisi belirgin biçimde açılıyor ve yapısal kriterleri karşılamıyorsa torasik düzeltmeden sonra spontan düzelme olasılığı artar.
Grafide esnek görünen her eğri aynı davranmaz. Apikal rotasyon, pelvisle ilişki, gövde kayması ve sagittal profil de hesaba katılır.
En Alt Enstrümante Omur Nasıl Seçilir?
Selektif torasik füzyonun en kritik noktalarından biri füzyonun nerede sonlandırılacağıdır. Çok yukarıda bitirmek distal adding-on ve koronal dengesizlik riskini artırabilir. Gereğinden aşağı uzatmak ise korunabilecek bel hareket segmentlerini kaybettirir.
Seçimde son vertebra, stabil vertebra, nötral vertebra, son temas eden vertebra ve merkezi sakral dikey çizgiyle ilişkiler değerlendirilir. Pedikül yönü, omur rotasyonu ve sagittal profil de kararın parçasıdır.
Bel Eğriliği Ne Kadar Düzelir?
Oran hastaya göre değişir. 44 Lenke 1C/2C hastasını inceleyen bir çalışmada bel eğriliği ortalama 47,5 dereceden son kontrolde 23,3 dereceye gerilemiş ve spontan düzeltme oranı yaklaşık yüzde 51 olmuştur. Bu sonuç her hastada aynı düzeltmenin elde edileceği anlamına gelmez.
On yıllık takipli bir seride uygun seçilmiş hastalarda füzyon dışındaki kompansatuvar eğrinin kademeli düzelmesinin korunduğu ve koronal dengenin sürdüğü bildirilmiştir.
Selektif ve Uzun Füzyon Arasındaki Denge
Uzun, non-selektif füzyon bel eğriliğini radyografik olarak daha fazla düzeltebilir. Buna karşılık daha fazla bel omurunu hareketsiz bırakır. 2026 meta-analizinde non-selektif füzyonun bel eğriliğinde ortalama yaklaşık 7–8 derece daha fazla düzeltme sağladığı; selektif füzyonun ise ortalama yaklaşık üç ek hareketli omur seviyesini koruduğu bildirildi.
Aynı meta-analizde hasta tarafından bildirilen sonuçlarda tutarlı bir üstünlük gösterilmedi. Bu nedenle karar yalnız “röntgende daha düz” olmakla verilmemelidir.
Olası Riskler Nelerdir?
Koronal dengesizlik
Baş ve gövdenin pelvis üzerinde tam ortalanmaması görülebilir. Erken dönemde bir miktar uyum sağlanabilir; belirgin dengesizlik kalıcı olabilir.
Lumbar dekompansasyon
Füzyon dışındaki bel eğriliği beklenenden az düzelebilir veya zamanla artabilir.
Adding-on
Füzyonun altındaki omurların eğriliğe katılması, disklerin kama şeklini alması ve implantlı bölümün altına deformitenin uzaması anlamına gelir. En alt enstrümante omur seçimiyle yakından ilişkilidir.
Omuz dengesizliği
Özellikle proksimal torasik eğrinin davranışı doğru değerlendirilmezse ameliyat sonrası omuz yüksekliği farkı belirginleşebilir.
Revizyon
Çoğu uygun seçilmiş hastada revizyon gerekmez; kalıcı dengesizlik, adding-on, implant sorunu veya ilerleyici füzyon dışı eğri nadiren ek cerrahi gerektirebilir.
Daha Fazla Vida Daha İyi Düzeltme mi Demektir?
Vida yoğunluğu düzeltmenin yalnız bir parçasıdır. Anatomik güvenlik, rotasyon kontrolü, rod şekillendirme, sagittal profil ve füzyon seviyeleri en az vida sayısı kadar önemlidir. Daha fazla seviyeyi enstrümante etmek her hastada daha iyi klinik sonuç sağlamaz.
Cerrahi planın amacı görüntüde bütün omurgayı tamamen düz yapmak değil; dengeli gövde, uygun omuz-pelvis ilişkisi ve korunabilecek hareket segmentlerini birlikte yönetmektir.
Ameliyat Sonrası Bel Eğriliği Hemen Son Halini Alır mı?
Hayır. Spontan lumbar düzeltmenin önemli bölümü ameliyat sırasında ve erken dönemde görülse de gövde dengesi aylar içinde uyum göstermeye devam edebilir. Seri ayakta grafiler omuzları, gövde kaymasını, bel eğriliğini ve distal diskleri izlemek için kullanılır.
Hangi Hastalarda Selektif Füzyondan Kaçınılabilir?
Bel eğriliği yapısalsa veya yana eğilmede yeterince açılmıyorsa
Bel rotasyonu ve translasyonu belirginse
Torakolomber kifoz veya sagittal dengesizlik varsa
Ana torasik eğri ile bel eğriliği benzer baskınlıktaysa
Klinik gövde kayması belirginse
Füzyon dışı bırakılan eğrinin denge sağlayacağı öngörülemiyorsa
Bu liste kesin bir kontrendikasyon tablosu değildir. Hasta özellikleri bir arada değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Selektif füzyon vidasız bölümün eğri kalması mı demektir?
Bel eğriliği ameliyat edilmez; ancak ana torasik eğri düzeldiğinde kendiliğinden kısmen düzelmesi beklenir. Hafif bir kalıntı eğri dengeli omurgada kabul edilebilir olabilir.
Daha kısa füzyon daha küçük ameliyat mıdır?
Füzyon seviyesi daha kısa olabilir; işlem yine büyük bir omurga deformitesi cerrahisidir ve aynı güvenlik hazırlıklarını gerektirir.
Füzyon dışındaki bel eğriliği ileride ameliyat gerektirir mi?
Uygun seçilmiş hastalarda çoğunlukla gerekmez. Denge kaybı, adding-on veya ilerleme olursa yakın takip ve nadiren revizyon gündeme gelebilir.
Selektif füzyon VBT ile aynı mıdır?
Hayır. Selektif füzyonda seçilmiş omurlar kaynatılır. VBT büyüme modülasyonu amacıyla füzyonsuz bir tekniktir ve hasta seçim ölçütleri farklıdır.
Sonuç
Selektif torasik füzyon, uygun adölesan idiyopatik skolyoz hastasında yapısal torasik eğriyi düzeltirken esnek bel eğrisini füzyon dışında bırakır. Temel kazanım belde daha fazla hareketli segmentin korunmasıdır. Güvenli sonuç için eğrinin esnekliği, Lenke paterni, gövde dengesi, sagittal profil ve en alt enstrümante omur dikkatle seçilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hastaya özgü cerrahi planın yerini tutmaz.
Yazar Hakkında
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır. Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, çocuk ve erişkin omurga deformiteleri alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Liv Hospital Ulus'ta skolyoz, kifoz ve kompleks omurga deformitelerinin cerrahi planlamasıyla ilgilenmektedir.
Akademik Profiller:
Bilimsel Kaynaklar
Boniello AJ, et al. Selective versus nonselective thoracic fusion in Lenke 1C curves: a meta-analysis. 2015. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26315956/
Motion preservation and deformity correction in Lenke 1C AIS: selective versus non-selective thoracic fusion. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42461586/
Radiological and clinical outcome of selective thoracic fusion for Lenke 1C and 2C AIS. 2018. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29733900/
Ten-Year Outcomes of Selective Fusions for Adolescent Idiopathic Scoliosis. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31045663/
Selective thoracic fusion: factors influencing selection of the optimal lowest instrumented vertebra. 2011. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21343851/
Selective Versus Non-Selective Thoracic Fusion for Lenke 1B/1C Curves. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40428867/
Yorumlar