Erişkin spinal deformite nedir?
Güncelleme tarihi: 12 Eki
Omurga yetişkin yaşta yana eğilebilir, bel çukuru azalabilir veya gövde öne kayabilir. Bu değişikliklerin genel adı “erişkin spinal deformite”dir. Erişkin skolyozu da bu grubun içindedir. Tedavide, bu değişikliğin ağrınızı, dengenizi ve günlük hareketlerinizi nasıl etkilediğine bakılır. SRS erişkin skolyozu, SRS yandan denge
Günlük yaşamda nasıl fark edilir?
Uzun süre ayakta kalmak veya yürümek yorucu olabilir. Bazı kişiler dik durabilmek için dizlerini büker ya da kalçalarını geriye verir. Gövde öne veya yana kayabilir. Omuzlarda veya bel oyuntularında farklılık görülebilir. Bazı kişilerde alt kaburgalarla leğen kemiği arasındaki mesafe azalıp bu bölgede rahatsızlık oluşur. Bel-sırt ağrısına bazen bacağa yayılan ağrı, uyuşma veya güçsüzlük eşlik eder. SRS yandan denge
Örneğin yemek hazırlarken sık oturma ihtiyacı duymanız veya eskiden yaptığınız yürüyüşü tamamlayamamanız muayenede paylaşılacak önemli bilgilerdir. Hedefiniz “daha uzun yürümek” ya da “giyinirken daha az zorlanmak” olabilir. Tedavi planına kendi önceliğinizi de katın.
Neden oluşur?
Çocukluk veya ergenlikte başlayan skolyoz ya da kifoz erişkin yaşa devam edebilir
Disk ve eklemlerde zamanla oluşan değişiklikler yeni bir eğriliğe veya kaymaya yol açabilir
Önceki ameliyatlardan sonra omurganın hizası değişebilir
Kemik erimesi, kas gücü, kalça-diz sorunları ve genel sağlık, aynı omurga değişikliğinin kişiyi nasıl etkilediğini değiştirebilir. SRS erişkin skolyozu, SRS denge rehberi
İlk değerlendirmede ne yapılır?
Hekim yürüyüşünüzü, ayakta duruşunuzu, kas gücünüzü ve duyunuzu inceler. Kalça ve diz hareketleri ile bacak dolaşımı da değerlendirmeye katılır. Ağrının kaynağı disk, eklem, sinir veya kalça çevresindeki başka bir yapı olabilir.
Ayakta, tüm omurgayı ve leğen kemiğini içeren önden ve yandan röntgenler dengeyi gösterir. Sinir yakınmaları varsa MR gerekebilir. Eski filmlerinizi getirmeniz zaman içindeki değişimi karşılaştırmayı kolaylaştırır. SRS denge rehberi
Ameliyatsız tedaviyle neler hedeflenir?
Amaç ağrıyı azaltmak, kas dayanıklılığını geliştirmek ve günlük işleri daha rahat yapmaktır. Size uygun egzersiz, yürüyüş programı, ağrı tedavisi ve iş yükünün düzenlenmesi planlanabilir. Kemik sağlığı, beslenme ve sigara kullanımı da ele alınır. Bazı hastalarda kısa süreli korse desteği veya belirli bir ağrı kaynağına yönelik enjeksiyon görüşülebilir. Korse kullanımının süresi ve kas dayanıklılığına etkisi takipte değerlendirilir. SRS erişkin skolyozu
Egzersizin beklenen yararı hareket ve dayanıklılıktadır; erişkinlikteki yapısal eğriliğin tamamen düzelmesi beklenmez. Kontrollerde filmler kadar ağrı, yürüme ve kendi hedeflerinize yaklaşmanız da izlenir. Takip sıklığı kişisel gidişe göre belirlenir. SRS denge rehberi
Ameliyat ne zaman gündeme gelir?
Uygun ameliyatsız tedaviye rağmen günlük yaşam ciddi biçimde kısıtlanıyorsa, denge bozukluğu belirginse veya sinir işlevi kötüleşiyorsa cerrahi değerlendirilir. Beklenen yarar; ameliyatın büyüklüğü, sağlık durumunuz ve risklerle birlikte tartılır. SRS erişkin skolyozu
Bazı hastalarda yalnız sinire yer açan sınırlı bir işlem yeterli olabilir. Daha yaygın dengesizlik veya omurlar arasında aşırı hareket varsa, omurganın bir bölümünü düzeltip kaynatmak gerekebilir. Seçim, ağrının kaynağı ve tüm omurganın dengesiyle yapılır. Sınırlı girişimler araştırması
Yaş, kemik dayanıklılığı ve kalp-akciğer sağlığı bu görüşmenin parçasıdır. “Kaç derece?” sorusunun yanında “Ameliyatla günlük yaşamımda ne kazanmayı bekliyoruz?” ve “Benim için başlıca riskler neler?” sorularını sorun. Ameliyat öncesi kemik değerlendirmesi, CNS
Hangi belirtilerde daha erken başvurmalıyım?
Yeni idrar yapamama veya idrar ya da dışkıyı tutamama, makat-genital bölgede uyuşma ya da hızla artan bacak güçsüzlüğü varsa hemen acil servise başvurun. AANS
Düşme sonrası başlayan şiddetli ağrı, hızla bozulan yürüme veya ateşle birlikte yeni sırt-bel ağrısı aynı gün değerlendirilmelidir. Kanser öyküsüyle birlikte yeni ya da artan sırt-bel ağrısını onkoloji ekibinize aynı gün bildirin. IDSA enfeksiyon kılavuzu, NICE omurga metastazı değerlendirmesi
Skolyoz ve yandan denge arasındaki fark
Cobb açısı omurganın yana eğriliğini ölçer. “Sagittal denge”, yandan bakıldığında baş ve gövdenin leğen kemiğine göre konumudur. Bel çukuru, sırt kamburluğu ve leğen kemiğinin dengeyi korumak için dönmesi birlikte incelenir. Dizleri bükme gibi telafi hareketleri, ayakta durabilmek için daha fazla çaba gerektirebilir. SRS
Klinik ölçümlerde sagittal dikey eksen, pelvis eğimi ve pelvis insidansı-bel lordozu ilişkisi kullanılır. Tek bir hedef sayı her yaşa ve her hastaya uymaz. Bir ölçümün düzelmesi ile hastanın işlev kazanması birlikte değerlendirilir. Hizalanma ve hasta sonuçları birincil araştırması
Ek tetkikler ve ameliyat hazırlığı
Gerektiğinde eğilme filmleri eğriliğin esnekliğini, BT ise kemik yapısını, eski kaynamanın durumunu ve implantları gösterir. Her hastaya bütün incelemeler yapılmaz.
Kemik yoğunluğu ölçümü ve kırık öyküsü önemlidir. Beldeki yıpranma, belden yapılan DEXA ölçümünü olduğundan yüksek gösterebilir; uygun hastada kalça ölçümleri ve BT'deki kemik özellikleri de değerlendirilir. CNS kemik sağlığı kılavuzu, ISCD ölçüm uyarıları
Hazırlıkta kemik erimesi, sigara, diyabet, anemi, beslenme, kas gücü ve kullanılan ilaçlar ele alınır. Kalp, akciğer, böbrek ve karaciğer hastalıkları planı etkileyebilir. Uzun süredir kullanılan güçlü ağrı kesiciler dahil ilaçlar hekim gözetiminde gözden geçirilir. Ameliyat öncesi hazırlık kaynağı, Eşlik eden hastalıklar ve ameliyat riskleri
Genel dayanıklılığın azalmış olması, yani kırılganlık, risk değerlendirmesinin bir parçasıdır. Kanama, enfeksiyon, sinir hasarı, kaynamama, implant sorunları veya yeniden ameliyat gereksinimi kişisel planla konuşulur. Gereğinden fazla düzeltme, sabitlenen bölümün üst ucunda yeni bir kamburluk gelişmesiyle ilişkili olabilir. Yaşa göre düzeltme hedefleri araştırması Çok uzun veya yetersiz kapsamlı bir kaynatmanın farklı sonuçları olabilir. Amaç, hastanın taşıyabileceği ve hedeflerine yardımcı olacak düzeltmeyi seçmektir. Kırılganlık araştırması, Sınırlı girişimler
İlgili rehberler: Erişkin skolyozunda yandan denge · Erişkin skolyoz ameliyatı ve yaş
Bilimsel kaynaklar
Oe S, et al. The Association Between Comorbidities and Medical Complications for Adult Spinal Deformity Surgery. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40632287/
Picton B, et al. Patient-specific rods in adult spinal deformity: a systematic review. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38265734/
Yazar Hakkında
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır. Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, çocuk ve erişkin omurga deformiteleri alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Liv Hospital Ulus'ta erişkin skolyozu, sagittal dengesizlik ve kompleks omurga rekonstrüksiyonlarıyla ilgilenmektedir.
Akademik Profiller:
Yorumlar