VBT Sonrası Skolyoz Yeniden İlerler mi? Düzeltme Kaybı ve Revizyon
Vertebral Body Tethering (VBT) sonrasında eğriliğin bir miktar değişmesi, yöntemin başarısız olduğu anlamına gelmez. VBT, posterior spinal füzyondan farklı olarak omurları tek bir kemik blok halinde birleştirmez. Omurga büyümeye ve hareket etmeye devam eder; kordon da yıllar boyunca büyüme, günlük hareketler ve mekanik yüklerle karşılaşır.
Bu nedenle VBT sonrası skolyozun seyri tek bir ameliyat sonrası röntgenle değerlendirilmez. İlk düzeltme, büyümeyle oluşan ek değişim, kordonun durumu, omuz ve gövde dengesi, ağrı ve hastanın işlevi seri kontrollerde birlikte incelenir.
VBT'nin temel mantığını ve hasta seçim ölçütlerini İpli Skolyoz Ameliyatı (VBT) Nedir? Kimler İçin Uygundur? yazısında bulabilirsiniz.
Kısa Cevap: VBT Sonrası Eğrilik Tekrar Artabilir mi?
Evet. Bazı hastalarda eğrilik ameliyattan sonra yeterince düzelmeyebilir, büyüme sırasında yeniden artabilir veya başlangıçta iyi olan düzeltmenin bir bölümü yıllar içinde kaybedilebilir. Bunun en sık tartışılan nedenlerinden biri kordon kopmasıdır; ancak her ilerleme kordon kopmasına bağlı değildir ve her kordon kopması klinik olarak önemli ilerleme oluşturmaz.
Karar yalnız Cobb açısındaki tek bir sayıya göre verilmez. Değişimin gerçek ve devamlı olup olmadığı, ölçüm farkının ötesine geçip geçmediği, hastanın ne kadar büyümesinin kaldığı, eğriliğin son değeri, gövde dengesi ve belirtiler birlikte değerlendirilir.
VBT Sonrası Eğrilik Neden Değişmeye Devam Eder?
VBT'nin etkisi iki bileşenden oluşur:
Ameliyat sırasında elde edilen mekanik düzeltme
Kalan büyümenin yönlendirilmesiyle zaman içinde oluşabilecek ek düzeltme
Bu iki bileşenin dengesi her hastada aynı değildir. Büyümesi çok fazla olan çocukta düzeltme devam edip aşırıya kaçabilir. Büyümesi az kalan veya eğriliği sert olan hastada ek büyüme düzeltmesi sınırlı kalabilir. Kordon kopar ya da gevşerse bazı seviyelerde düzeltme kaybı görülebilir.
Bu nedenle VBT'de sonuç “ameliyat bittiği gün” kesinleşmez. Eğrilik büyüme tamamlanana ve sonrasında kordonun uzun dönem davranışı görülene kadar izlenir.
Ameliyat Sonrası İlk Röntgen Neden Önemlidir?
İlk ayakta çekilen grafi, cerrahi sırasında elde edilen düzeltmenin yük altında nasıl göründüğünü gösterir. 2026'da yayımlanan ileriye dönük, dokuz merkezli çalışmada ilk ayakta grafide ana eğriliği 35 derece veya altında olan hastalarda iki yıl ve üzerindeki başarılı sonuç oranı yüzde 88; 35 derecenin üzerinde kalanlarda yüzde 60 olarak bildirildi.
Bu sonuç, ilk düzeltmenin önemli olduğunu gösterir; ancak tek başına geleceği garanti etmez. Çok güçlü erken düzeltme, fazla büyümesi kalan hastada aşırı düzeltme riskini artırabilir. Yetersiz ilk düzeltme ise özellikle büyüme potansiyeli azsa eğriliğin kabul edilebilir sınıra ulaşmasını zorlaştırabilir.
Düzeltme Kaybı ile Normal Ölçüm Farkı Nasıl Ayrılır?
Cobb açısı aynı grafi üzerinde bile uç omur seçimi, hastanın duruşu ve ölçümü yapan kişi nedeniyle birkaç derece farklı çıkabilir. Küçük bir sayısal değişiklik otomatik olarak gerçek ilerleme kabul edilmez.
Değerlendirmede şunlara bakılır:
Aynı yöntemle çekilmiş seri ayakta grafiler
Ana eğriliğin yanı sıra omuz ve pelvis dengesi
Gövdenin sağa veya sola kayması
Vidalar arasındaki açının değişimi
Kordon kopmasını düşündüren bölgesel açılma
Hastanın boy uzaması ve kemik olgunluğu
Ağrı, kozmetik değişiklik ve işlev
Birden fazla kontrolde aynı yönde devam eden değişim, tek ölçümdeki küçük farktan daha anlamlıdır.
Kordon Kopması Eğriliği Her Zaman İlerletir mi?
Hayır. Kordon kopması VBT'nin sık görülen radyolojik olaylarından biridir; fakat etkisi yerine, zamanına ve eğriliğin o sıradaki durumuna göre değişir.
Beş yıllık bir çalışmada torakal VBT uygulanan hastaların yaklaşık yüzde 20'sinde, lomber VBT uygulanan daha küçük grubun ise daha yüksek bir bölümünde şüpheli kopma görüldü. Kopmaların çoğu eğrinin tepe noktasının altında ortaya çıktı. Bütün hastaların yalnız yüzde 15'i revizyon geçirdi.
Daha geniş bir çok merkezli seride radyolojik kordon kopması 36 ayda yaklaşık yüzde 50 olarak tahmin edildi. Kopma saptanan hastaların bir bölümünde yeniden ameliyat gerekse de, çoğu hastada otomatik olarak füzyona geçilmedi.
Kordon kopmasının ayrıntıları için VBT Sonrası Kordon Kopması: Belirtileri, Riskleri ve Tedavisi yazısını okuyabilirsiniz.
Eğrilik Yeniden İlerlemesinin Başlıca Nedenleri
1. Yetersiz ilk düzeltme
Eğrilik ameliyat sırasında ve ilk ayakta grafide yeterince kontrol edilemezse, büyümenin tek başına gereken düzeltmeyi oluşturması mümkün olmayabilir. Bu özellikle büyüme potansiyeli azalmış veya rijit eğriliklerde önemlidir.
2. Kordon kopması veya gevşemesi
Kordonun bir ya da birden fazla seviyede işlevini kaybetmesi bölgesel açılmaya ve Cobb açısında artışa yol açabilir. Çoklu kopmalar, tek ve klinik olarak sessiz bir kopmadan daha önemli olabilir.
3. Eğriliğin büyük veya rijit olması
Ameliyat öncesinde daha büyük ve yana eğilme grafilerinde sınırlı düzelen eğriliklerde hedefe ulaşmak daha zor olabilir. Kordon üzerindeki mekanik yük de artabilir.
4. Büyüme zamanlamasının uygun olmaması
Çok erken ameliyat edilen hastada aşırı düzeltme; çok geç ameliyat edilen hastada ise yetersiz büyüme modülasyonu görülebilir. Zamanlama Sanders, Risser ve triradiat kıkırdakla birlikte değerlendirilmelidir.
5. İkincil eğrilik veya adding-on
Enstrümante edilen bölgenin üstünde ya da altında yeni bir açılanma gelişebilir. Bu durum yalnız ana eğrinin Cobb açısından bağımsız olarak omuz veya gövde dengesini etkileyebilir.
6. Eğrilik paterninin seçime uygun olmaması
VBT her skolyoz tipini aynı öngörülebilirlikle kontrol etmez. Ana ve ikincil eğrilerin ilişkisi, lomber yönelim ve omurga dengesi hasta seçiminde önem taşır.
Hangi Değişim “Başarısızlık” Sayılır?
Çalışmalar başarıyı aynı biçimde tanımlamaz. Sık kullanılan ölçütler arasında son ana eğrinin 35 veya 40 derecenin altında kalması, posterior füzyona ihtiyaç duyulmaması ve planlanmamış yeniden ameliyat olmaması bulunur.
Bu farklılık nedeniyle tek bir çalışmadaki başarı oranını bütün hastalara uygulamak doğru değildir. Örneğin 30 derecede dengeli, ağrısız ve aktif bir hasta ile 38 derecede hızla ilerleyen, gövde dengesi bozulan bir hasta yalnız sayı üzerinden aynı değerlendirilemez.
Klinik açıdan şu sorular daha değerlidir:
Eğrilik artmaya devam ediyor mu?
Gövde dengesi bozuluyor mu?
Hastada yeni ağrı veya işlev kaybı var mı?
Büyüme tamamlandı mı?
Eğrilik gelecekte füzyonu daha geniş hale getirecek mi?
Revizyonun beklenen yararı riskinden fazla mı?
Uzun Dönemde VBT Sonuçları Ne Gösteriyor?
VBT literatürü giderek büyüse de posterior füzyon kadar uzun süreli ve geniş veri henüz yoktur. 2026'da yayımlanan en az beş yıllık bir seride hastaların yüzde 66'sında radyolojik olarak şüpheli kordon kopması, yüzde 21,6'sında planlanmamış yeniden ameliyat ve yüzde 13,5'inde posterior füzyona dönüş bildirildi. Aynı seride hastaların yüzde 66'sında ana eğri 40 derecenin altında kaldı ve planlanmamış ameliyat gerekmedi.
On yıllık deneyimi inceleyen başka bir çalışmada aşırı düzeltmenin zamanla azaldığı, buna karşılık hasta seçiminin daha ileri yaş ve daha büyük eğriliklere kaymasıyla kordon kopması ve yetersiz düzeltme sorunlarının önem kazandığı görüldü.
Bu veriler iki mesaj taşır:
VBT birçok uygun hastada yıllar boyunca kabul edilebilir düzeltme sağlayabilir.
Kordon kopması ve yeniden ameliyat olasılığı tedavi öncesinde açıkça konuşulmalıdır.
Eğrilik İlerlerse Hemen Ameliyat Gerekir mi?
Hayır. Hafif ve yavaş bir değişim, dengeli bir omurga ve şikâyeti olmayan hastada izlem yeterli olabilir. Revizyon kararı şu bilgilerle şekillenir:
Eğriliğin son derecesi ve değişim hızı
Kordon kopmasının tek mi çoklu mu olduğu
Kopmanın torakal mı lomber mi olduğu
Hastanın kalan büyümesi
Ağrı ve kozmetik değişiklik
Omuz, gövde ve pelvis dengesi
Eğriliğin esnekliği
Önceki ameliyatın seviyeleri
Bazı kordon kopmalarının büyüme tamamlandıktan ve yeterli düzeltme elde edildikten sonra klinik etkisi sınırlı kalabilir.
Revizyon Seçenekleri Nelerdir?
Tek bir standart revizyon yoktur. Seçenekler arasında şunlar bulunabilir:
Yakın takip
Eğrilik dengeli, şikâyet yok ve ilerleme sınırlıysa seri grafilerle izlem seçilebilir.
Kordonun yeniden gerilmesi veya değiştirilmesi
Uygun hastada kopan bölümün değiştirilmesi, ikinci bir kordonla desteklenmesi veya yeniden tether uygulanması düşünülebilir. Küçük bir 2024 serisinde yeniden tether uygulanan hastalarda ek düzeltme elde edildi ve izlemde posterior füzyon gerekmedi; ancak çalışma yalnız 11 hastayı içeriyordu.
Sınırlı füzyon veya hibrit yaklaşım
Bazı seviyelerde lokal füzyon ile tether revizyonu birlikte kullanılabilir. Amaç sorunun bulunduğu bölgeyi kontrol ederken mümkün olan hareketli segmentleri korumaktır.
Posterior spinal füzyon
İlerlemiş, rijit, dengesi bozulmuş veya tekrarlayan revizyonlarla kontrol edilemeyen eğrilikte posterior füzyon daha öngörülebilir seçenek olabilir. VBT yapılmış olması daha sonra füzyonu tamamen engellemez; ancak ikinci ameliyatın planı önceki vidalar ve anatomik değişiklikler dikkate alınarak yapılır.
VBT ile füzyonun temel farklarını VBT mi, Füzyon mu? yazısında karşılaştırdık.
Lomber VBT'de Risk Farklı mıdır?
Lomber omurga torakal bölgeye göre daha hareketlidir ve daha yüksek mekanik yüklere maruz kalabilir. Çeşitli seriler lomber veya torakolomber tetherlarda radyolojik kopmanın daha sık görülebildiğini bildirmiştir.
Bu durum her lomber kopmanın kötü sonuçlandığı anlamına gelmez. Bazı çalışmalarda kopma sık olmasına rağmen düzeltmenin önemli bölümü korunmuş ve revizyon oranı daha düşük kalmıştır. Kordonun radyolojik olarak koptuğu an ile klinik başarısızlık aynı olay değildir.
Hasta veya Aile İlerlemeyi Nasıl Fark Edebilir?
Kordon kopması çoğu zaman belirti vermez ve rutin grafide fark edilir. Yine de şu değişiklikler kontrol gerektirebilir:
Omuz seviyesinde yeni veya artan fark
Bel çukurunda belirginleşen asimetri
Gövdenin bir tarafa daha fazla kayması
Kaburga çıkıntısında artış
Boyda veya kıyafet duruşunda belirgin değişiklik
Yeni başlayan konveks taraf sırt ya da bel ağrısı
Önceden yapılan aktivitelerde zorlanma
Evde fotoğraf karşılaştırması fikir verebilir; Cobb açısını veya kordon bütünlüğünü göstermez. Kesin değerlendirme uygun ayakta grafilerle yapılır.
Kontroller Ne Kadar Sürmelidir?
VBT sonrasında takip yalnız ilk iki yılla sınırlı tutulmamalıdır. Araştırmalarda torakal kordon kopmalarının önemli bir bölümünün ikinci yıldan sonra ortaya çıktığı gösterilmiştir. Büyüme tamamlandıktan sonra da eğrilik ve kordon davranışı izlenebilir.
Kontrol aralığı şu faktörlere göre kişiselleştirilir:
Hastanın yaşı ve Sanders evresi
Son iki grafi arasındaki değişim
Kordon kopması şüphesi
Eğriliğin torakal veya lomber olması
Ağrı ve klinik denge
Önceki revizyonlar
Gereksiz sık radyografi ile önemli bir değişikliği kaçıracak kadar seyrek takip arasında denge kurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
VBT sonrası Cobb açısının birkaç derece artması normal midir?
Tek bir grafideki birkaç derecelik fark ölçüm ve duruş değişkenliğinden kaynaklanabilir. Gerçek ilerleme, aynı yöntemle çekilen seri grafilerde devam eden değişimle değerlendirilir.
Kordon koparsa omurga eski haline döner mi?
Her zaman değil. Düzeltmenin bir bölümü omurların büyüme sırasında yeniden şekillenmesiyle kalıcı hale gelmiş olabilir. Kopmanın zamanı, yeri ve eğriliğin o andaki durumu sonucu belirler.
Kordon kopması hissedilir mi?
Çoğu hasta kopma anını hissetmez. Yeni ağrı veya görünüm değişikliği olabilir, ancak tanı çoğunlukla seri grafilerde vidalar arasındaki açının değişmesiyle düşünülür.
Revizyon yapılırsa yine VBT uygulanabilir mi?
Seçilmiş hastalarda yeniden tether veya destekleme mümkündür. Kalan büyüme, eğriliğin esnekliği ve önceki kordonun başarısızlık nedeni uygun değilse füzyon daha güvenilir olabilir.
Büyüme bittikten sonra eğrilik artık ilerlemez mi?
Büyüme modülasyonu sona yaklaşır, fakat kordonun mekanik davranışı ve erişkin dönemdeki omurga değişiklikleri devam edebilir. Uzun dönem takip bu nedenle önemlidir.
Sonuç
VBT sonrası skolyoz eğriliği yeniden artabilir; ancak her Cobb açısı değişimi başarısızlık ve her kordon kopması yeniden ameliyat anlamına gelmez. En önemli ayrım, radyolojik bir olay ile hastanın dengesini, ağrısını ve gelecekteki tedavi seçeneklerini etkileyen klinik ilerleme arasındadır.
Güvenli takip; seri ayakta grafileri, büyüme olgunluğunu, kordonun durumunu, gövde dengesini ve hastanın işlevini birlikte değerlendirir. İlerleme olduğunda seçenekler yakın takipten yeniden tethera, sınırlı füzyondan posterior füzyona kadar uzanabilir. Doğru seçenek hastanın kalan büyümesine, eğriliğin özelliklerine ve ilerlemenin hızına göre belirlenir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hastaya özgü görüntüleme, muayene ve tedavi planının yerini tutmaz.
Bilimsel Kaynaklar
Newton PO, et al. Outcomes of vertebral body tethering in adolescent idiopathic scoliosis: a prospective, multicenter study. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41523658/
Newton PO, et al. Outcomes and complications of vertebral body tethering in skeletally immature patients with idiopathic scoliosis. 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41875234/
Hoernschemeyer DG, et al. Incidence of tether breakage in anterior vertebral body tethering. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38251438/
Yang MJ, et al. What happens after a vertebral body tether break? Incidence, location, and progression with five-year follow-up. Spine. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37018440/
Pahys JM, et al. Changing complication trends after anterior vertebral body tethering: ten-year experience. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40443191/
Trobisch PD, et al. Radiological outcomes of re-tethering for adolescent idiopathic scoliosis: a 2-to-5-year follow-up case series after index vertebral body tethering failure. Eur Spine J. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38888800/
Murphy JS, et al. Vertebral body tethering for Lenke 1A curves: the lumbar modifier predicts less optimal outcomes. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38340229/
Newton PO, et al. Outcomes in patients with tether rupture after anterior vertebral tethering for adolescent idiopathic scoliosis: the good, the bad, and the ugly. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40153146/
Jang JY, et al. Current status of vertebral body tethering for adolescent idiopathic scoliosis: an umbrella review. 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39679276/
Yazar Hakkında
Bu içerik Doç. Dr. Kadir Abul tarafından hazırlanmıştır.
Doç. Dr. Kadir Abul; Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı, omurga deformite cerrahisi alanında çalışan bir omurga cerrahıdır. Klinik pratiğinde özellikle çocuk ve erişkin skolyozu, kifoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, omurga deformiteleri ve kompleks omurga rekonstrüksiyonları ile ilgilenmektedir.
Doç. Dr. Kadir Abul, Liv Hospital Ulus'ta hastalarını değerlendirmekte; skolyoz ve omurga deformitelerinde tanı, takip, korse tedavisi, cerrahi planlama ve ameliyat sonrası süreçler konusunda hasta odaklı yaklaşım sunmaktadır.
Ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmaları, akademik yayınları ve omurga cerrahisi alanındaki deneyimiyle, hastalara güncel bilimsel bilgiler ışığında güvenilir sağlık içeriği sunmayı amaçlamaktadır.
Akademik Profiller:
ResearcherID: AAR-9721-2020
Scopus Author ID: 56205403000
Çalıştığı Kurum: Liv Hospital Ulus
Uzmanlık Alanları: Skolyoz, omurga deformiteleri, adölesan idiyopatik skolyoz, konjenital skolyoz, nöromüsküler skolyoz, kifoz, omurga rekonstrüksiyonu, travmatik kırıklar ve çocuk-erişkin omurga cerrahisi.
Yorumlar